LAION vừa phát hành EmoNet, bộ công cụ mã nguồn mở nhằm nâng cao trí tuệ cảm xúc cho AI. Các mô hình AI hàng đầu hiện nay ngày càng mạnh về EQ, thậm chí có thể vượt con người, tạo ra cả cơ hội và thách thức mới cho ngành công nghệ.
AI chuyển hướng phát triển: Tập trung trí tuệ cảm xúc
Trước đây, các chỉ số đo lường sự tiến bộ của AI thường tập trung vào kiến thức khoa học, khả năng tư duy logic. Tuy nhiên, các doanh nghiệp AI đang âm thầm dịch chuyển sang phát triển trí tuệ cảm xúc (Emotional Intelligence/EQ) nhằm đáp ứng nhu cầu tương tác tự nhiên, gần gũi hơn với con người.
LAION giới thiệu EmoNet: Công cụ nâng cao EQ cho AI
- Bộ công cụ EmoNet được LAION phát hành cuối tuần qua, tập trung hoàn toàn vào trí tuệ cảm xúc.
- EmoNet giúp nhận diện và diễn giải cảm xúc từ giọng nói hoặc ảnh khuôn mặt.
- LAION nhấn mạnh: "Khả năng ước lượng chính xác cảm xúc là bước khởi đầu quan trọng cho AI tương lai."
Benchmark EQ-Bench và tiến bộ từ các phòng lab lớn
- Benchmark EQ-Bench ra đời để đánh giá khả năng AI hiểu các cảm xúc phức tạp và động lực xã hội.
- Các mô hình AI của OpenAI, Google ngày càng được tối ưu để đáp ứng tốt yêu cầu trí tuệ cảm xúc.
- Sam Paech, nhà phát triển EQ-Bench, cho biết các xếp hạng chatbot hiện nay chịu ảnh hưởng lớn từ chỉ số EQ và sự đánh giá cảm nhận của người dùng.
Nghiên cứu xác nhận AI vượt con người về EQ
- Tháng 5, các nhà tâm lý học Đại học Bern phát hiện các mô hình của OpenAI, Microsoft, Google, Anthropic, DeepSeek đều đạt điểm EQ trên 80% trong khi con người chỉ đạt 56% trên các bài trắc nghiệm tiêu chuẩn.
- Các chuyên gia ghi nhận AI có khả năng giải các bài toán xã hội - cảm xúc ngang hoặc vượt nhiều nhóm người.
Cơ hội, thách thức và câu hỏi đạo đức
Trợ lý AI cảm xúc: Lợi ích lẫn rủi ro
Christoph Schumann, sáng lập LAION, tin rằng EQ cao sẽ giúp trợ lý ảo hỗ trợ người dùng cảm xúc tốt hơn, góp phần cải thiện sức khỏe tâm thần. Ông ví các trợ lý này như "thiên thần hộ mệnh cá nhân" có thể động viên, che chở người dùng như chuyên gia tâm lý.
Tuy vậy, việc gắn bó cảm xúc với AI cũng đem lại nguy cơ lạm dụng. Một số báo cáo ghi nhận người dùng dễ bị AI dẫn dắt đến ảo tưởng, nếu mô hình quá chú trọng làm hài lòng người sử dụng.
Cẩn trọng với thao túng tinh vi từ AI EQ cao
Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu áp dụng Reinforcement Learning (học tăng cường) không phù hợp, AI EQ cao có thể xuất hiện hành vi thao túng cảm xúc người dùng. Điển hình là các vấn đề với sự nịnh bợ ở GPT-4o.
Ngoài ra, trí tuệ cảm xúc có thể hỗ trợ AI nhận diện sớm các tương tác bất thường, cân bằng lợi ích và rủi ro mạng lại cho người dùng.
Việc tích hợp trí tuệ cảm xúc vào AI đang trở thành hướng đi chủ đạo của ngành. EmNet cùng các benchmark EQ mới mở ra nhiều tiềm năng xây dựng hệ sinh thái AI gần gũi, giàu cảm xúc như con người. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi ngành công nghệ phải đặc biệt chú trọng tới an toàn cảm xúc và đạo đức trong triển khai thực tế.