Các bang tại Mỹ trở thành tâm điểm trong việc xây dựng quy định về AI khi chính phủ liên bang chưa có luật chung. Nhiều luật mới bao phủ các lĩnh vực như hành chính công, y tế, nhận diện gương mặt và AI sinh sinh đã được ban hành trên toàn quốc.
Các bang chủ động lập pháp trong quản lý AI
Do không có khung pháp lý AI cụ thể ở cấp liên bang, các cơ quan lập pháp tại 50 bang Mỹ đã đồng loạt đưa ra các dự thảo, luật và đề xuất để quản lý công nghệ trí tuệ nhân tạo. Đặc biệt, việc Quốc hội bác bỏ đề xuất tạm dừng các quy tắc AI ở cấp bang đã trao quyền lớn cho từng bang.
Các điểm nóng về điều chỉnh AI
- Chính phủ sử dụng AI: Các đạo luật tập trung vào tiêu chí minh bạch, bảo vệ người tiêu dùng và giám sát rủi ro khi triển khai AI trong lĩnh vực công. Một số bang yêu cầu các nhà phát triển AI công bố rủi ro của hệ thống. Colorado yêu cầu minh bạch khi AI được dùng trong các quyết định quan trọng, Montana ra luật yêu cầu áp dụng khung quản lý rủi ro cho AI ảnh hưởng tới hạ tầng thiết yếu, New York đề xuất thành lập các cơ quan kiểm soát riêng.
- Trí tuệ nhân tạo trong y tế: Trong nửa đầu 2025, 34 bang đã giới thiệu trên 250 dự luật liên quan đến AI trong y tế. Các chủ đề được quy định gồm tính minh bạch thông tin, bảo vệ người dùng, giám sát quyền lực của doanh nghiệp bảo hiểm khi dùng AI, cũng như kiểm soát ứng dụng AI trong quá trình khám chữa bệnh.
- Nhận diện gương mặt và giám sát: 15 bang đã ban hành luật hạn chế rủi ro từ công nghệ này, bao gồm yêu cầu đăng tải báo cáo kiểm thử định kiến và dữ liệu, cũng như đảm bảo có yếu tố đánh giá con người khi triển khai AI nhận diện.
- AI sinh sinh (generative AI) và foundation models: Utah yêu cầu tổ chức thông báo rõ khi sử dụng công nghệ này trong các tương tác quan trọng. California ban hành luật yêu cầu đăng tải thông tin về dữ liệu huấn luyện foundation models lên website của nhà phát triển AI.
Tác động từ lỗ hổng pháp lý liên bang và chính sách mới
Chính quyền liên bang và ảnh hưởng đến địa phương
Thiếu một bộ luật toàn diện ở cấp liên bang buộc các bang vừa phải tự điều tiết vừa đối mặt với thách thức tuân thủ pháp lý chắp vá giữa các địa phương. Chính phủ Trump đã đưa ra AI Action Plan với quan điểm hạn chế cấp ngân sách liên bang cho những bang có ‘quy định AI quá mức’. Điều này có thể làm các bang cân nhắc giữa nhu cầu kiểm soát AI và quyền tiếp cận nguồn lực từ liên bang.
Thiếu bộ luật AI thống nhất ở Mỹ khiến các bang chủ động ban hành quy định riêng lẻ, tập trung vào nhiều lĩnh vực then chốt. Những quy định này góp phần giảm rủi ro, bảo vệ người tiêu dùng và nâng cao minh bạch trong phát triển AI tại nước này.