Các ứng dụng nhật ký tích hợp AI như Apple Journal và Google Journal đang thay đổi cách người dùng lưu giữ ký ức, nhưng trải nghiệm ghi nhật ký bằng tay truyền thống vẫn mang lại giá trị đặc biệt. Theo tác giả, sự "bất tiện" khi đối mặt với trang giấy trắng chính là điều làm cho nhật ký trở nên ý nghĩa và riêng tư.
AI trong các ứng dụng nhật ký hiện đại
Sự ra đời của các ứng dụng như Apple Journal và Google Journal đã mở ra xu hướng sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ người dùng viết nhật ký. Tính năng viết lời gợi ý, tổng hợp nội dung và sắp xếp cảm xúc theo biểu tượng cảm xúc (emoji) trở thành điểm nhấn. Google thậm chí còn giới thiệu công cụ AI tóm tắt các trang nhật ký và đề xuất chủ đề viết, với mục tiêu giúp việc ghi chép trở nên "dễ dàng và thuận tiện" hơn.
Sự bất tiện – Giá trị cốt lõi của việc viết nhật ký
- Việc đối mặt với trang giấy trắng thực chất giúp bạn tự phát triển khả năng quan sát và phản tư.
- Câu hỏi “Hôm nay đã xảy ra điều gì và cảm xúc của tôi ra sao?” là đủ làm khởi đầu, không cần thêm gợi ý máy móc.
- Quá trình chắt lọc, tìm kiếm ngôn từ chân thật là phần quan trọng nhất tạo nên giá trị cảm xúc của việc ghi nhật ký.
Lợi ích của việc ghi nhật ký truyền thống
- Viết tay giúp ghi nhớ lâu hơn, phát triển kỹ năng tư duy và quản lý thời gian.
- Sự vất vả vật lý khi viết tay (mỏi tay, không thể sửa nhanh, không có công cụ hỗ trợ) khiến người viết buộc phải chọn lọc thông tin thật sự quan trọng để lưu giữ.
- Nhật ký giấy giúp duy trì quyền riêng tư tuyệt đối, tránh mọi lo ngại về bảo mật trên các nền tảng số.
Tính cá nhân và sự riêng tư khi ghi nhật ký
Nhật ký là nơi để con người bộc lộ suy nghĩ, cảm xúc thầm kín, đối diện với những chuyển biến lớn trong cuộc sống như chia tay, mất người thân hoặc những tâm trạng khó diễn tả. Tính bảo mật và quyền kiểm soát cá nhân khi chọn viết trên sổ tay là điều mà các ứng dụng AI, dù có khóa, lưu trữ trên thiết bị hay cho phép xóa, cũng khó có thể thay thế.
Kể lại trải nghiệm cá nhân, tác giả cho biết việc quay trở lại viết tay sau khi xóa ứng dụng Day One đã có tác động tích cực rõ rệt lên tinh thần, trí nhớ cũng như năng suất hàng ngày.
AI không thể thay thế cảm xúc thật sự
AI làm nhật ký trở nên "vô cảm"
- AI tổng hợp nội dung có thể làm mất đi sự cá tính, chiều sâu và cảm xúc riêng biệt của từng trang nhật ký.
- Nhật ký là quá trình bạn tự khám phá và kết nối với giá trị nội tại, không chỉ đơn thuần lưu trữ thông tin.
Tác động của sự "bất tiện" lên giá trị cá nhân
Việc phải nỗ lực viết, thậm chí tự viết nên những trang nhật ký đầy cảm xúc và cả lỗi lầm đã giúp tác giả hiểu rõ hơn về bản thân, vượt qua biến cố và trưởng thành hơn sau mỗi trải nghiệm cuộc sống.
Việc sử dụng AI trong ứng dụng nhật ký có thể giúp tiết kiệm thời gian và tối ưu thao tác, nhưng lại làm mất đi ý nghĩa sâu sắc vốn có của việc tự ghi chép. Sự "bất tiện" trong việc viết nhật ký bằng tay đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển tâm lý và lưu giữ các cảm xúc cá nhân chân thật.