AI đang bắt đầu thay đổi ngành tư vấn, pháp lý và kế toán trên toàn cầu. Theo Navin Chaddha, đối tác quản lý của Mayfield, các "AI teammate" sẽ giúp doanh nghiệp nhỏ tiếp cận dịch vụ chất lượng cao mà trước đây chỉ các tập đoàn lớn mới có. Tuy nhiên, các ông lớn như McKinsey sẽ chưa ngay lập tức bị ảnh hưởng.
AI thúc đẩy chuyển đổi ngành tư vấn và dịch vụ tri thức
Navin Chaddha, đối tác quản lý của Mayfield, nhận định AI là bước nhảy vọt kế tiếp trong loạt sóng công nghệ từng thay đổi ngành công nghiệp như internet hay điện toán đám mây. Với vai trò "AI teammate" (cộng sự AI), AI có thể tự động hóa hầu hết các công việc lặp lại trong lĩnh vực tư vấn, luật, và kế toán. Điều này giúp các dịch vụ này đạt biên lợi nhuận tương tự như phần mềm, trái ngược với mô hình truyền thống dựa nhiều vào nhân sự.
Ứng dụng AI và các mô hình kinh doanh mới
- Đi vào các thị trường bị bỏ quên: 30 triệu doanh nghiệp nhỏ ở Mỹ và 100 triệu trên toàn cầu không đủ khả năng thuê nhân lực trình độ cao.
- Triển khai dịch vụ AI cho các nhu cầu phổ biến như: lễ tân, lên lịch, xây dựng website hoặc xử lý giấy tờ khởi nghiệp.
- Chuyển từ tính phí theo giờ sang định giá dựa trên kết quả công việc (outcome-based), ví dụ chỉ trả phí khi có sự kiện/thành quả nhất định.
Casestudy: Startup Gruve thành công với mô hình AI-first
Mayfield đã đầu tư vào Gruve, một startup công nghệ tư vấn bảo mật sử dụng AI. Startup này mua lại một công ty bảo mật quy mô nhỏ, sau đó dùng AI mở rộng quy mô, đạt gấp ba lần doanh thu trong 6 tháng và biên lợi nhuận lên tới 80%. Khách hàng trả phí theo số sự kiện bảo mật (ví dụ bị tấn công), không phải chi trả định kỳ như truyền thống.
Thách thức đối với các "ông lớn" như McKinsey và Accenture
Quản trị "bài toán nhà đổi mới"
Các tập đoàn lớn như McKinsey hay Accenture gặp khó khi chuyển đổi sang mô hình AI-first vì mô hình kinh doanh truyền thống mang lại doanh thu ổn định. Việc chuyển từ thu phí cố định, dự phòng, sang mô hình tính phí dựa trên tiện ích khiến họ do dự. Trong ngắn hạn, các ông lớn vẫn ưu tiên phục vụ khách hàng lớn, tạo điều kiện cho startup tấn công thị trường nhỏ lẻ bị bỏ ngỏ.
AI teammate là gì?
Mayfield định nghĩa AI teammate là đối tác số cộng tác với con người, phối hợp vì các mục tiêu chung nhằm đạt kết quả tốt hơn. Công nghệ phía sau có thể dùng agentic technologies (công nghệ đại lý AI) hoặc copilots, hướng tới việc cộng tác chứ không thay thế hoàn toàn con người.
Biến động nhân sự, mở rộng thị trường và cơ hội cho startup
Thay đổi sẽ đi kèm cả cơ hội và khó khăn
Navin Chaddha thừa nhận AI có thể khiến một số nhân sự mất việc, nhưng cũng tạo ra cơ hội mới nhờ thị trường mở rộng hơn, ví dụ như Uber thay đổi ngành taxi truyền thống hay việc phổ cập các công cụ Office chưa từng xóa sổ hoàn toàn vị trí thư ký hay kế toán cũ.
Định giá startup AI: Không thể "đếm cua trong lỗ"
Thị trường AI biến động lớn, các thương vụ mua bán startup có thể không tuân theo logic thông thường. Theo Navin, đầu tư AI đòi hỏi sự kỷ luật, theo đuổi chiến lược riêng và tránh chạy theo hiệu ứng FOMO (fear of missing out - sợ bỏ lỡ cơ hội).
AI đang định hình lại thị trường dịch vụ tri thức với sự xuất hiện của các 'AI teammate'. Dù vậy, các ông lớn như McKinsey, Accenture vẫn chưa bị đe dọa trực tiếp nhờ rào cản mô hình kinh doanh và mối quan hệ khách hàng. Tuy nhiên, các startup tập trung thị trường nhỏ lẻ đang mở ra hướng đi mới, thay đổi dần cách tiếp cận của ngành truyền thống.